Vibe Coding Sözlüğü
Vibe coding ve AI araçlarıyla ilgili teknik terimlerin Türkçe karşılıkları ve kısa açıklamaları.
46 terim
- API
- Farklı yazılımların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan arayüz.
- Frontend
- Uygulamanın kullanıcının gördüğü ve etkileşimde olduğu katmanı.
- Backend
- Uygulamanın sunucu tarafı ve veri işleme katmanı.
- Database
- Verilerin yapılandırılmış şekilde saklandığı sistem.
- Server
- İstemcilere hizmet veren bilgisayar veya yazılım.
- Client
- Sunucuya istek gönderen taraf; genellikle tarayıcı veya mobil uygulama.
- URL
- İnternetteki bir kaynağın adresi.
- Domain
- Web sitesinin internet adresi.
- Hosting
- Web uygulamasının sunucuda barındırılması hizmeti.
- JSON
- Veri alışverişinde kullanılan hafif metin formatı.
- Framework
- Uygulama geliştirmek için hazır yapı ve araçlar sunan yazılım iskeleti.
- Component
- UI'ın yeniden kullanılabilir yapı taşı.
- Deploy
- Uygulamayı internete yayınlama işlemi.
- Build
- Kaynak kodun çalıştırılabilir hale dönüştürülme süreci.
- Repository
- Kodun versiyon kontrolü ile saklandığı depo.
- Commit
- Git'te yapılan değişikliklerin kaydedilmesi.
- Debug
- Koddaki hataları bulma ve düzeltme süreci.
- Bug
- Yazılımdaki hata veya beklenmeyen davranış.
- Console
- Geliştirici araçlarındaki hata ayıklama ve log paneli.
- Environment
- Uygulamanın çalıştığı ortam (development, staging, production).
- Prompt
- AI modeline verilen talimat veya soru.
- Token
- AI modelinin işlediği metin parçacığı veya kimlik doğrulama birimi.
- Context
- AI modeline verilen arka plan bilgisi veya React'ta paylaşılan durum.
- Model
- Yapay zeka sistemi veya veri yapısı şablonu.
- Hallucination
- AI modelinin gerçek olmayan bilgiyi doğruymuş gibi üretmesi.
- Temperature
- AI modelinin yaratıcılık/rastgelelik seviyesi.
- RAG
- AI'ın kendi veritabanından bilgi çekerek yanıt üretmesi.
- Authentication
- Kullanıcının kim olduğunu doğrulama işlemi.
- Authorization
- Kullanıcının neye erişim yetkisi olduğunu belirleme.
- RLS
- Veritabanı satır düzeyinde erişim kontrolü.
- JWT
- Kimlik doğrulamada kullanılan dijital imzalı token.
- API Key
- API erişimi için kullanılan kimlik doğrulama anahtarı.
- Environment Variable
- Ortam değişkeni; API anahtarları ve yapılandırma değerleri.
- CORS
- Farklı domainler arası kaynak paylaşımını kontrol eden güvenlik mekanizması.
- MVP
- Minimum özellikle çalışan ilk ürün versiyonu.
- Iteration
- Bir süreci tekrarlayarak iyileştirme döngüsü.
- Pivot
- İş modelinde veya ürün yönünde köklü değişiklik.
- SaaS
- İnternet üzerinden abonelik ile sunulan yazılım hizmeti.
- Freemium
- Temel özellikler ücretsiz, gelişmiş özellikler ücretli iş modeli.
- Technical Debt
- Hızlı çözümlerden biriken bakım borcu.
- Vendor Lock-in
- Bir sağlayıcıya bağımlı kalma riski.
- Cache
- Sık erişilen verilerin hızlı erişim için geçici depolanması.
- CDN
- İçeriği dünya genelinde dağıtarak hızlı erişim sağlayan ağ.
- Latency
- İstek ile yanıt arasındaki gecikme süresi.
- Lazy Loading
- İçeriğin ihtiyaç duyulduğunda yüklenmesi tekniği.
- Optimization
- Performans, hız veya kaynak kullanımını iyileştirme.