Vibe Coding Sözlüğü

Vibe coding ve AI araçlarıyla ilgili teknik terimlerin Türkçe karşılıkları ve kısa açıklamaları.

46 terim

API
Farklı yazılımların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan arayüz.
Frontend
Uygulamanın kullanıcının gördüğü ve etkileşimde olduğu katmanı.
Backend
Uygulamanın sunucu tarafı ve veri işleme katmanı.
Database
Verilerin yapılandırılmış şekilde saklandığı sistem.
Server
İstemcilere hizmet veren bilgisayar veya yazılım.
Client
Sunucuya istek gönderen taraf; genellikle tarayıcı veya mobil uygulama.
URL
İnternetteki bir kaynağın adresi.
Domain
Web sitesinin internet adresi.
Hosting
Web uygulamasının sunucuda barındırılması hizmeti.
JSON
Veri alışverişinde kullanılan hafif metin formatı.
Framework
Uygulama geliştirmek için hazır yapı ve araçlar sunan yazılım iskeleti.
Component
UI'ın yeniden kullanılabilir yapı taşı.
Deploy
Uygulamayı internete yayınlama işlemi.
Build
Kaynak kodun çalıştırılabilir hale dönüştürülme süreci.
Repository
Kodun versiyon kontrolü ile saklandığı depo.
Commit
Git'te yapılan değişikliklerin kaydedilmesi.
Debug
Koddaki hataları bulma ve düzeltme süreci.
Bug
Yazılımdaki hata veya beklenmeyen davranış.
Console
Geliştirici araçlarındaki hata ayıklama ve log paneli.
Environment
Uygulamanın çalıştığı ortam (development, staging, production).
Prompt
AI modeline verilen talimat veya soru.
Token
AI modelinin işlediği metin parçacığı veya kimlik doğrulama birimi.
Context
AI modeline verilen arka plan bilgisi veya React'ta paylaşılan durum.
Model
Yapay zeka sistemi veya veri yapısı şablonu.
Hallucination
AI modelinin gerçek olmayan bilgiyi doğruymuş gibi üretmesi.
Temperature
AI modelinin yaratıcılık/rastgelelik seviyesi.
RAG
AI'ın kendi veritabanından bilgi çekerek yanıt üretmesi.
Authentication
Kullanıcının kim olduğunu doğrulama işlemi.
Authorization
Kullanıcının neye erişim yetkisi olduğunu belirleme.
RLS
Veritabanı satır düzeyinde erişim kontrolü.
JWT
Kimlik doğrulamada kullanılan dijital imzalı token.
API Key
API erişimi için kullanılan kimlik doğrulama anahtarı.
Environment Variable
Ortam değişkeni; API anahtarları ve yapılandırma değerleri.
CORS
Farklı domainler arası kaynak paylaşımını kontrol eden güvenlik mekanizması.
MVP
Minimum özellikle çalışan ilk ürün versiyonu.
Iteration
Bir süreci tekrarlayarak iyileştirme döngüsü.
Pivot
İş modelinde veya ürün yönünde köklü değişiklik.
SaaS
İnternet üzerinden abonelik ile sunulan yazılım hizmeti.
Freemium
Temel özellikler ücretsiz, gelişmiş özellikler ücretli iş modeli.
Technical Debt
Hızlı çözümlerden biriken bakım borcu.
Vendor Lock-in
Bir sağlayıcıya bağımlı kalma riski.
Cache
Sık erişilen verilerin hızlı erişim için geçici depolanması.
CDN
İçeriği dünya genelinde dağıtarak hızlı erişim sağlayan ağ.
Latency
İstek ile yanıt arasındaki gecikme süresi.
Lazy Loading
İçeriğin ihtiyaç duyulduğunda yüklenmesi tekniği.
Optimization
Performans, hız veya kaynak kullanımını iyileştirme.